برابر ماده ۱۶ قانون تجارت در نقاطى که وزارت دادگسترى لازم داند دفاترى بنام  دفاتر تجاری تشکیل مى‌دهد و اهداف از تأسیس این چنین دفاترى این میباشد که امور تجارتى تحت نظم و انتظام و ضوابطى باشد و براى این جهت اسم تجار و نوع فعالیت تجارتى آنان در  دفاتر مزبور ضبط مى‌گردد و کلیه اشخاصى که به امور تجارت اشتغال خواهند داشت خواه کشور ایرانى بوده و خواه بیگانه می بایست در مدتى که تعیین شده اسم شان را در آن  دفاتر تجاری ثبت نموده و در صورت تخلف به پرداخت جزاى نقدى  از ۲۰۰ ریال تا ۲۰۰۰ ریال محکوم مى‌شوند و البته تجار جزء از انجام این اعمال یعنى ثبت اسم خود معاف مى‌باشند و این‌که چه کسانى تجار جزء مى‌باشند در آئین‌نامه‌هائى که از طرف وزارت دادگسترى تهیه و تنظیم گردیده میباشد مشخص و معلوم مى‌باشد که با وضعیت فعلى بازار معاملات و ارزش پول هیچ‌گونه تناسبى ندارد .  و می بایست بوسیله  مسئولین مربوط مورد تجدیدنظر قرار گیرد تا جاى بحثى باقى نماند .

در کل چهار نوع  دفاتر تجاری وجود داشته که این چهار نوع  دفاتر به شرح ذیل میباشد :

دفتر کل

تمامی تاجران می بایست معاملاتی را که در هفته انجام می‏دهند و  از  دفاتر روزنامه استخراج و بطور خلاصه در صفحه مخصوص و مربوط به ثبت برسانند که درج اشخاص و  صندوق و  کالا و … در آنان الزامی میباشد .

دفتر کپیه

تاجر می بایست همه ی مراسلات و مخابرات صورت حساب‎ها‏ی دوره ای خود را در  دفاتر کپیه به ترتیب تاریخ ثبت نماید

دفتر روزنامه

در  دفاتر روزنامه و  تاجر می بایست همه روزه مطالبات و  دیون و داد و ستد های تجاری و معاملات مرتبط  با اوراق تجارتی (از قبیل خرید وفروش) و بطور تمام جمع واردات و صادرات تجاری به هر اسم و رسمی که باشد را ثبت نماید و همه ی وجوهی که جهت مخارج شخصی میباشد را برداشت نماید .

دفتر دارایی
تاجر می بایست هر سال از تمام دارایی‎ها‏ی منقول و غیرمنقول و  بدهی و  دیون و مطالبات سالهای پیشین را تفکیک شده و کامل و به ترتیب در  دفاتر دارای ثبت و امضا نماید .